แบบประเมินสภาพมารดาหลังคลอดตามหลัก 13 B

การประเมินแรกรับ (วันที่ 21 สิงหาคม 2567)

1. Background

• G2P1A0L1 ฝากครรภ์ 8 ครั้ง ☑️ ครบคุณภาพ ☐ ไม่ครบคุณภาพ
• เวลาที่ใช้ในการคลอด:
  • ระยะที่ 1: 7 ชม. 50 นาที (00.00 - 07.50 น.)
  • ระยะที่ 2: 40 นาที (07.50 - 08.30 น.)
  • ระยะที่ 3: 10 นาที (08.30 - 08.40 น.)
• คลอดวันที่ 21 สิงหาคม 2567 เวลา 08.30 น.
• ผล Lab:
  • VDRL: NR
  • HBsAg: Neg
  • HIV: Neg
  • Hct: 32%

2. Body temperature and Blood pressure

• BT = 37.8°C
• PR = 90 bpm
• RR = 22 bpm
• BP = 110/70 mmHg

3. Breast and lactation

• ☐ คัดตึงเต้านม ☑️ ไม่คัดตึงเต้านม
• หัวนมเกรด ☐ I ยาว 0.6 ซม. ☑️ II ยาว 0.6 ซม. ☐ III ยาว 0.6 ซม.
• ☑️ นุ่มยืดหยุ่น ☐ ค่อนข้างแข็ง
• ☑️ พบน้ำนมเหลือง ☐ ไม่พบน้ำนมเหลือง

4. Belly and uterus

• ☑️ มดลูกกลมแข็ง ☐ มดลูกนุ่ม
• ระดับยอดมดลูก 0 FB/ซม./นิ้ว ที่ระดับ สะดือ

5. Bladder

• ☐ พบ bladder full ☑️ ไม่พบ bladder full
• เวลาที่แนะนำให้มารดาปัสสาวะ 10.30 น.

6. Bleeding and Lochia

• ☑️ Rubra ☐ Serosa ☐ Alba
• ปริมาณ 40 ml/ Pad 2 ผืน

7. Bottom

• ☑️ RML ☐ LML ☐ ML
• REEDA score:
  • R ☑️ พบ ☐ ไม่พบ (สีแดง)
  • E ☑️ พบ ☐ ไม่พบ (บวมใสเล็กน้อย)
  • E ☐ พบ ☑️ ไม่พบ (ไม่มีช้ำเลือดช้ำหนอง)
  • D ☐ พบ ☑️ ไม่พบ (ไม่มีหนอง)
  • A ☐ พบ ☑️ ไม่พบ (ขอบแผลชัดเจน)
• Pain score = 7 คะแนน

9. Baby

• ทารกเพศ ☐ ชาย ☑️ หญิง
• น้ำหนักทารกแรกคลอด 3,000 กรัม
• BT = 36.9°C HR = 140 bpm RR = 46 bpm

แปลผล: มารดาหลังคลอดมีภาวะไข้เล็กน้อย (37.8°C) มีแผลฝีเย็บบวมและปวดปานกลาง การหดรัดตัวของมดลูกดี น้ำคาวปลาปกติ

---

การประเมินประจำวัน (วันที่ 22 สิงหาคม 2567)

1. Body condition

• Conjunctiva/เหงือก ☐ ซีด ☑️ ไม่ซีด
• ใบหน้า ☐ อิดโรย ☑️ ไม่อิดโรย
• เคลื่อนไหวร่างกาย ☑️ สะดวก ☐ ไม่สะดวก
• Human's sign ☐ Positive ☑️ Negative

2. Breast and lactation

• ☐ คัดตึงเต้านม ☑️ ไม่คัดตึงเต้านม
• หัวนมเกรด ☐ I ยาว 0.6 ซม. ☑️ II ยาว 0.6 ซม. ☐ III ยาว 0.6 ซม.
• ☑️ นุ่มยืดหยุ่น ☐ ค่อนข้างแข็ง
• ☑️ พบน้ำนมเหลือง ☐ ไม่พบน้ำนมเหลือง ☐ พบน้ำนมระยะเปลี่ยนผ่าน
• ปริมาณน้ำนม: ☐ จุด ☑️ หยด ☐ ไหล

3. Belly and uterus

• ☑️ มดลูกกลมแข็ง ☐ มดลูกนุ่ม
• ระดับยอดมดลูก 1 FB/ซม./นิ้ว ต่ำกว่า สะดือ

4. Bladder

• ☐ พบ bladder full ☑️ ไม่พบ bladder full
• ปัสสาวะ 4-5 ครั้ง/ 8 ชม.
• ปัสสาวะ ☑️ สะดวก ☐ ไม่สะดวก ☐ ปัสสาวะสุด ☐ ปัสสาวะไม่สุด

5. Bleeding and Lochia

• ☑️ Rubra ☐ Serosa ☐ Alba
• ปริมาณ 25 ml/ Pad เปลี่ยน Pad 4 ผืน/วัน

6. Bottom

• ☑️ RML ☐ LML ☐ ML
• REEDA score:
  • R ☐ พบ ☑️ ไม่พบ
  • E ☑️ พบ ☐ ไม่พบ (บวมใสเล็กน้อย)
  • E ☐ พบ ☑️ ไม่พบ
  • D ☐ พบ ☑️ ไม่พบ
  • A ☐ พบ ☑️ ไม่พบ
• Pain score = 4 คะแนน

7. Body temperature and Blood pressure

• BT = 37.2°C
• PR = 82 bpm
• RR = 18 bpm
• BP = 120/80 mmHg

8. Baby

• ทารกเพศ ☐ ชาย ☑️ หญิง
• น้ำหนักทารกแรกคลอด 3,000 กรัม
• น้ำหนักทารกวันที่ดูแล 2,850 กรัม
• BT = 36.8°C HR = 130 bpm RR = 44 bpm
• ปัสสาวะ 8 ครั้ง/ 8 ชม. อุจจาระ 6 ครั้ง/ 8 ชม.

9. Blue (อาการซึมเศร้า)

• ☐ นอนไม่ค่อยหลับ ☐ ไม่อยากรับประทานอาหาร ☐ ไม่ค่อยมีสมาธิ
• ☐ ร้องไห้โดยไม่มีสาเหตุ ☐ รู้สึกหดหู่หม่นหมอง ☑️ ไม่พบอาการใดๆ

10. Believe (ความเชื่อ)

• อาหารที่แสลง/เลี่ยง/งด: ปลาร้า
• เหตุผล: เชื่อว่าทานแล้วจะทำให้คันแผล
• อาหารที่รับประทาน: อาหารปกติ ผลไม้ ผัก
• การอยู่ไฟ: ☑️ นั่ง/นอนผิงไฟ 3 วัน
• อบ/เข้ากระโจม: ไม่มี
• อาบน้ำอุ่น: ☑️ มี ใส่ใบมะขาม
• ทับหม้อเกลือ: ☑️ มี
• นวดประคบ: ไม่มี
• ดื่มน้ำอุ่น: ไม่มี

11. Bonding and attachment

• ☑️ มารดาโอบกอดทารก
• ☑️ มารดามองสบตาทารก
• ☑️ มารดาสัมผัสทารก/ลูบไล้ผิวกายทารก
• ☑️ มารดาพูดคุย/หยอกล้อ/พยักหน้าทารก
• ☑️ มารดาเห่กล่อมทารกด้วยเพลง/อุ้มโยกตัวไปมา/อุ้มเคลื่อนวงแขนไปมา
• ☑️ ทารกมองหน้ามารดา
• ☑️ ทารกหันตามหน้ามารดา
• ☑️ ทารกใช้มือสัมผัสเต้านมมารดาขณะดูดนม

12. Bowel movement

• ☑️ ขับถ่ายอุจจาระ ☐ ยังไม่ขับถ่ายอุจจาระ
• ปกติขับถ่ายอุจจาระ 1 ครั้ง/วัน
• น้ำหนักลดลงจากแรกคลอด 5% (150 กรัม จาก 3,000 กรัม)
• วิธีที่ใช้แก้ไขการขับถ่ายที่ผิดปกติ: กินผลไม้และผักมาก บางครั้งสวนถ่ายด้วยตนเอง

13. Baby (ทารก)

• ☑️ ทารกกินนมง่าย ไม่งอแง
• ☑️ ทารกขับถ่ายปัสสาวะได้
• ☑️ ทารกถ่ายขี้เทา
• ☑️ ทารกดูดนมมารดาได้
• ☐ ทารกมีลิ้นติด
• ☐ ทารกเพศชายอัณฑะไม่ลงถุง
• อื่นๆ: สายสะดือเริ่มแห้งเหี่ยวลง ไม่มีสารน้ำหรือเลือดซึม มีมูกสีขาวที่ปากช่องคลอกเล็กน้อย

แปลผล: มารดาฟื้นตัวดี อุณหภูมิกายลดลง แผลฝีเย็บดีขึ้น มดลูกหดรัดตัวดี ทารกเจริญเติบโตปกติ การเลี้ยงดูและความผูกพันดี

---

แผนการพยาบาลที่ให้การดูแลกรณีศึกษา

ปัญหาทางการพยาบาล:

1. ภาวะไข้เล็กน้อยหลังคลอด เนื่องจากการติดเชื้อเล็กน้อยหรือการปรับตัว
2. ความปวดจากแผลฝีเย็บ และการหดรัดตัวของมดลูก
3. ความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ ที่แผลฝีเย็บ
4. ภาวะโลหิตจางเล็กน้อย (Hct 32%)

แผนการพยาบาล:

1. ติดตามสัญญาณชีพ ทุก 4 ชั่วโมง โดยเฉพาะอุณหภูมิกาย
2. จัดการความปวด โดยให้ยาแก้ปวดตามแพทย์สั่ง และสอนท่านอนที่ถูกต้อง
3. ดูแลแผลฝีเย็บ ให้สะอาด แห้ง สอนการทำความสะอาดที่ถูกต้อง
4. ส่งเสริมการให้นมมารดา สอนท่าการให้นมที่ถูกต้อง
5. ให้คำแนะนำเรื่องโภชนาการ ให้รับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็ก
6. สังเกตอาการแทรกซ้อน เช่น เลือดออกมาก การติดเชื้อ ภาวะซึมเศร้า
7. ให้ความรู้เรื่องการดูแลตนเอง และการดูแลทารกในช่วงหลังคลอด